Hari Jadi DIY

 Sapålå Adeging DIY

Lumantar laku jantraning babad ingkang sampun sinerat, awakipun piyambak saged 

mangertosi bilih adeging Ngayogyåkartå (Yogyakarta) punikå boten sanès inggih 

saking woh pambudidåyåning Pangéran Mangkubumi anggènipun mikantuki adil ing 

bumi Mataram.

Ing sakawit purwakaning kåndhå, Pangéran Mangkubumi nemahi pasulayan 

kaliyan Susuhunan Pakubuwånå II sartå sapérangan pårå sentånå, nayåkå ing

karaton Mataram awit:

1. gèsèhing rembag bab tåtå rakiting séwan siti ing pasisiran, 

2. boten dipunparingaken bebånå asiling sayembårå anggènipun numpes 

tapis kraman ing Sukåwati, sartå;

3. wontenipun cathok gawèl déning V.O.C. ing wewengkon karaton ri kålå

semanten.

Tundhonipun Pangéran Mangkubumi lajeng jengkar saking karaton 

Mataram ing titi mångså suryå kaping 1746 kanggé miwiti anggènipun 

ngraman dhumateng Sunan Pakubuwånå II sartå V.O.C.

Nalikå ing suryå kaping 1749 Sunan Pakubuwånå II nandhang gerah, Pangéran 

Mangkubumi kasuwun déning pårå abdi sartå wadyå balanipun supados énggal –

énggal kerså madeg jumeneng nåtå ing Mataram. Pangéran Mangkubumi lajeng 

madeg jumeneng naréndrå minångkå ratu ing Mataram, wondéné sagung wadyå bålå

anggènipun njumenengaken Pangéran Mangkubumi wonten ing Kabanaran sasi 

Désèmber ing warså 1749, kanthi jejuluk asmå Sunan Kabanaran. Ri kålå semanten 

V.O.C. ugi nglenggahaken putradalem ingkang peparab Radèn Mas Suryadi 

minangkå Pangéran Pati, ingkang badhé nglintir keprabon ing Mataram awit 

suruddalem Sunan Pakubuwånå II, minångkå Susuhunan Pakubuwånå III. Pramilå

wiwit jumenengan punikå Sunan Pakubuwånå III sartå V.O.C. kedah siyågå tåtå-tåtå

anggènipun ngladosi kramanipun Sunan Kabanaran sawadyå balanipun .

Awit anggènipun kalindhih ing jurit mengsah wadyå bålå Kabanaran, pramilå

Sunan Pakubuwånå sartå V.O.C. lajeng ngawontenaken pepanggihan bedhamèn 

kaliyan Sunan Kabanaran. Kanthi kawontenanipun V.O.C. sartå Sunan Pakubuwånå III ingkang tansåyå kalindhih juritipun déning Sunan Kabanaran, ing wasånå

kekalihipun lajeng nglenggånå kerså nyigar semångkå nagari Mataram dhumateng 

Sunan Kabanaran, sartå nyarujuki sedåyå ingkang dados panyuwunipun Sunan 

Kabanaran sakawit. Wasananing pirembagan punikå, salajengipun kawujudaken 

lumantar tapak astan bedhamèn ing Giyanti dinten Kemis Kliwon, suryå kaping 13 

Fèbruwari 1755. Pramilå wiwit dinten punikå Sunan Kabanaran lajeng ajejuluk Sri 

Sultan Hamengku Buwånå I. kalih dinten sabibaring bedhamèn Giyanti kalajengaken 

kanthi pasarujukan ngèngingi tapal wates kikising nagari, punapadéné wates -

watesing kabudayan ing antawisipun nagari kekalih lumantar parepatan ing Jatisari

dinten Setu Pahing, suryå kaping 15 Februwari 1755.

Antawis setunggal sasi sasampunipun parepatan Jatisari, Sri Sultan Hamengku 

Buwånå I ngersakaken kepyakan adeging Nagari Ngayogyåkartå Hadiningrat ing

dinten Kemis Pon, 13 Maret 1755 mapan wonten Pesanggrahan Ambarketwang. 

Anggènipun yåså karaton kawiwitan ing dinten Kemis Pon, 9 Oktober 1755 kanthi 

mbabad alas Beringan, ingkang mapan wonten Umbul Pacéthokan. Sasampunipun 

wewangunan karaton purnå winangun, Sri Sultan Hamengku Buwånå I lajeng 

ngresakaken badhé nglenggahi yasan karaton énggal punikå ing dinten Kemis Pahing, 

7 Oktober 1756.